อัคคีภัยเป็นเหตุการณ์ที่สร้างความเสียหายมหาศาลทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สิน การป้องกันที่ดีที่สุดนอกจากการมีระบบดับเพลิงที่มีประสิทธิภาพแล้ว การจำกัดวงของเพลิงไหม้ไม่ให้ลุกลามไปยังพื้นที่ข้างเคียง (Fire Compartment) คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยลดความสูญเสียได้ ประตูม้วนกันไฟ จึงเป็นอุปกรณ์ความปลอดภัยที่กฎหมายควบคุมอาคารให้ความสำคัญสูงสุด โดยเฉพาะในโรงงานอุตสาหกรรม ห้างสรรพสินค้า และอาคารสูง
RAJA Rolling Shutter เข้าใจถึงความสำคัญของระบบป้องกันอัคคีภัย เราจึงมุ่งมั่นพัฒนาและผลิตประตูม้วนที่ผ่านการทดสอบมาตรฐานสากล แข็งแรง ทนทาน และเชื่อถือได้ เพื่อเป็นด่านหน้าในการปกป้องธุรกิจของคุณเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกข้อมูลที่จำเป็นเกี่ยวกับประตูม้วนกันไฟและการเลือกใช้ให้ถูกต้องตามกฎหมาย
ความเชี่ยวชาญที่คุณวางใจได้ จาก RAJA Rolling Shutter
เรื่องความปลอดภัยไม่ใช่เรื่องที่จะประนีประนอมได้ บริษัท ราชาโรลลิ่งชัตเตอร์ จำกัด สั่งสมประสบการณ์ในวงการประตูม้วนมากว่า 40 ปี เราเป็นหนึ่งในผู้ผลิตไม่กี่รายในไทยที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเกี่ยวกับ Fire Shutter หรือประตูม้วนทนไฟ
เรามีโรงงานผลิตที่ควบคุมคุณภาพเองทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเลือกใช้เหล็กหนาพิเศษ การขึ้นรูปลอนประตู ไปจนถึงการทดสอบระบบมอเตอร์และกลไกความปลอดภัย ทีมวิศวกรและช่างติดตั้งของเรามีความรู้ความเข้าใจในข้อกำหนดของกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัยเป็นอย่างดี พร้อมเอกสารรับรองผลการทดสอบเพื่อใช้ประกอบการยื่นขอใบอนุญาตอาคาร ทำให้ลูกค้าทั้งภาครัฐและเอกชนไว้วางใจเลือกใช้บริการจากเราเสมอมา
หลักการทำงานของประตูม้วนกันไฟเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
ประตูม้วนกันไฟมีความพิเศษกว่าประตูม้วนทั่วไปตรงที่กลไกการสั่งการ ซึ่งต้องทำงานสัมพันธ์กับระบบแจ้งเตือนเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm System) ของอาคาร โดยแบ่งออกเป็น 2 ระบบหลักดังนี้
ระบบหลอมละลาย หรือ Fusible Link
เป็นระบบกลไกความปลอดภัยขั้นพื้นฐานที่ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า อาศัยอุปกรณ์ตัวเล็กๆ ที่เรียกว่า Fusible Link ซึ่งทำจากโลหะที่มีจุดหลอมเหลวต่ำ (โดยทั่วไปประมาณ 68 องศาเซลเซียส) ติดตั้งไว้ที่ชุดเบรกของประตู เมื่อเกิดเพลิงไหม้และความร้อนสูงถึงจุดที่กำหนด ตัวลิงก์จะหลอมละลายและขาดออกจากกัน ทำให้ระบบเบรกคลายตัว ประตูม้วนจะไหลลงมาปิดช่องเปิดโดยอัตโนมัติด้วยแรงโน้มถ่วง (Gravity Drop) เพื่อกั้นไฟทันที
ระบบมอเตอร์ไฟฟ้าทำงานร่วมกับ Solenoid
ในอาคารขนาดใหญ่ที่ต้องการความรวดเร็วและแม่นยำ จะนิยมใช้ระบบนี้ โดยมีการติดตั้งกล่องควบคุม (Control Box) ที่รับสัญญาณไฟฟ้า 24V DC จากตู้ Fire Alarm ของอาคาร เมื่อตัวจับควัน (Smoke Detector) ตรวจพบความผิดปกติ จะส่งสัญญาณมาที่ประตูม้วน มอเตอร์จะทำการปิดประตูลงมาทันที หรือปลดเบรกโซลินอยด์ให้ประตูทิ้งตัวลงมา วิธีนี้ช่วยกันควันไฟได้เร็วกว่าระบบหลอมละลายที่ต้องรอให้ร้อนจัดก่อน
มาตรฐาน BS 476 และระยะเวลาการทนไฟ
การเลือกประตูม้วนกันไฟ ต้องอ้างอิงตามมาตรฐานการทดสอบการทนไฟ (Fire Resistance Rating) ซึ่งมาตรฐานที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลและกฎหมายไทยคือ BS 476 Part 20 & 22 โดยแบ่งระดับการทนไฟออกเป็น
ประตูม้วนทนไฟ 2 ชั่วโมง
เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงปานกลาง เช่น ทางเดินในห้างสรรพสินค้า โรงแรม หรืออาคารพาณิชย์ เพื่อแบ่งโซนพื้นที่และหน่วงเวลาให้ผู้คนอพยพหนีไฟได้ทัน
ประตูม้วนทนไฟ 4 ชั่วโมง
เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูง หรือเก็บวัสดุไวไฟ เช่น โกดังสินค้า โรงงานอุตสาหกรรม ห้องเก็บเชื้อเพลิง หรือผนังกันไฟ (Fire Wall) หลักของอาคาร โครงสร้างและใบประตูจะมีความหนาและใช้วัสดุฉนวนที่ทนความร้อนได้ยาวนานกว่า
เพิ่มความสะดวกในการใช้งานด้วย Wi-Fi Control
แม้จะเป็นอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย แต่เราก็ไม่ลืมที่จะใส่ความสะดวกสบายในการใช้งานประจำวัน ด้วยฟีเจอร์ Wi-Fi Control ที่ทันสมัย ผู้ใช้งานสามารถสั่งเปิดหรือปิดประตูม้วนได้ผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน ซึ่งมีประโยชน์อย่างมากในสถานการณ์ต่างๆ เช่น การทดสอบระบบประจำเดือน (Monthly Test) ที่เจ้าหน้าที่สามารถกดสั่งงานผ่านมือถือได้ทันทีโดยไม่ต้องปีนขึ้นไปกดที่กล่องควบคุม หรือการเปิด-ปิดประตูเพื่อการขนย้ายสินค้าในเวลาปกติ ช่วยลดขั้นตอนและเพิ่มความคล่องตัวในการบริหารจัดการอาคาร
พื้นที่บังคับติดตั้งตามกฎหมายควบคุมอาคาร
กฎหมายกำหนดให้จุดเสี่ยงบางจุดในอาคารจำเป็นต้องติดตั้งประตูทนไฟเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้อาคาร ได้แก่
ผนังกันไฟ (Fire Wall): ช่องเปิดขนาดใหญ่บนผนังที่แบ่งโซนอาคารต้องมีประตูกันไฟกั้น
โถงลิฟต์และบันไดเลื่อน: ในห้างสรรพสินค้า เพื่อป้องกันควันและไฟลามขึ้นสู่ชั้นบน
ทางเชื่อมระหว่างอาคาร (Skywalk): เพื่อตัดตอนไม่ให้ไฟลามจากตึกหนึ่งไปอีกตึกหนึ่ง
ห้องครัวและห้องเก็บของ: ในโรงแรมหรือภัตตาคารที่มีการใช้แก๊สหรือความร้อนสูง
วัสดุและโครงสร้างที่แข็งแกร่งกว่าปกติ
ประตูม้วนกันไฟไม่ได้ใช้เหล็กบางๆ เหมือนประตูร้านค้าทั่วไป แต่มีรายละเอียดสเปคที่สูงกว่ามาก
ความหนาใบประตู: ใช้เหล็กที่มีความหนาตั้งแต่ 1.2 มม. ถึง 1.6 มม. ขึ้นไป หรือเป็นผนังสองชั้นสอดไส้ฉนวนกันความร้อน (Insulation) เช่น Rockwool หรือ Ceramic Fiber
รางข้าง: ออกแบบให้มีการเว้นระยะขยายตัว (Expansion Allowance) เพราะเมื่อโลหะโดนความร้อนสูงจะเกิดการขยายตัว หากรางแน่นเกินไปประตูจะบิดงอและปิดไม่ลง
แกนเพลา: ใช้ท่อเหล็กหนาพิเศษเพื่อรับน้ำหนักใบประตูที่มีน้ำหนักมาก และป้องกันการแอ่นตัวเมื่อโดนความร้อน
ตารางเปรียบเทียบ ระบบ Fusible Link และ ระบบ Solenoid
เพื่อให้คุณตัดสินใจเลือกติดตั้งได้เหมาะสมกับประเภทอาคาร ตารางนี้เปรียบเทียบจุดเด่นของทั้งสองระบบ
| หัวข้อเปรียบเทียบ | ระบบ Fusible Link (แบบหลอมละลาย) | ระบบ Solenoid + Motor (แบบไฟฟ้า) |
| การสั่งการเมื่อเกิดเหตุ | ทำงานเมื่อความร้อนสูงถึง 68°C (Link ขาด) | ทำงานทันทีเมื่อได้รับสัญญาณ Smoke Detector |
| ความรวดเร็ว | ช้ากว่า (ต้องรอความร้อนสะสม) | เร็วกว่า (สั่งการด้วยสัญญาณไฟฟ้า) |
| การกู้คืนระบบ | ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ Fusible Link ใหม่ | กด Reset ที่ตู้ควบคุม ใช้งานต่อได้เลย |
| การใช้งานทั่วไป | ใช้มือดึง หรือรอกโซ่ | ใช้สวิตช์ไฟฟ้า หรือ Wi-Fi Control |
| ราคา | ประหยัดกว่า | สูงกว่า |
| เหมาะสำหรับ | โกดังเล็ก ห้องเก็บของ | ห้างสรรพสินค้า โรงงาน อาคารสูง |
ข้อมูลติดต่อ RAJA Rolling Shutter
หากคุณต้องการคำปรึกษาเรื่องสเปคประตูม้วนกันไฟ การขอใบรับรอง หรือประเมินราคาหน้างาน ติดต่อเราได้ที่
ที่อยู่: 2913, 2915, 2917 ถนนพัฒนาการ แขวงสวนหลวง เขตสวนหลวง กรุงเทพมหานคร 10250
โทรศัพท์: 02-322-2228 ถึง 30
Email: rajashutters@hotmail.com
Facebook: Rajashutters
Website: rajashutters.com
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการใช้งาน
ใบรับรองการทนไฟจำเป็นต้องมีหรือไม่?
จำเป็นอย่างยิ่งครับ ในการยื่นขอใบอนุญาตใช้อาคาร (อ.6) หรือการตรวจสอบอาคารประจำปี เจ้าหน้าที่หรือผู้ตรวจสอบจะขอดูเอกสารรับรองผลการทดสอบวัสดุ (Test Report) และหนังสือรับรองการติดตั้ง เพื่อยืนยันว่าประตูม้วนที่ใช้มีคุณสมบัติตรงตามกฎหมายกำหนด
ถ้าไฟฟ้าดับ ระบบกันไฟจะยังทำงานได้ไหม?
ทำงานได้แน่นอนครับ ระบบประตูม้วนกันไฟมาตรฐานจะมีกลไก Gravity Fail-Safe คือเมื่อระบบเบรกคลายตัว (ไม่ว่าจะด้วยความร้อนทำลาย Fusible Link หรือสัญญาณสั่งปลดเบรก Solenoid) ประตูจะอาศัยน้ำหนักของตัวเองไหลลงมาปิดช่องเปิดโดยไม่ต้องใช้พลังงานไฟฟ้าขับเคลื่อนมอเตอร์
สามารถใช้งานประตูม้วนกันไฟเป็นประตูเข้าออกปกติได้ไหม?
ได้ครับ หากติดตั้งเป็นระบบมอเตอร์ไฟฟ้า ท่านสามารถใช้ Wi-Fi Control หรือสวิตช์กด เพื่อเปิด-ปิดใช้งานในเวลาทำการได้ตามปกติ โดยระบบความปลอดภัยจะทำงานแทรกแซง (Override) ทันทีเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้
การบำรุงรักษาประตูม้วนกันไฟต้องทำบ่อยแค่ไหน?
ควรมีการตรวจสอบอย่างน้อยทุก 6 เดือน หรือ 1 ปี ครับ โดยเฉพาะการทดสอบการทิ้งตัว (Drop Test) เพื่อดูว่าประตูไหลลงมาปิดสนิทหรือไม่ ระบบรางมีการติดขัดหรือไม่ และสัญญาณ Fire Alarm สั่งการถูกต้องหรือไม่ เพื่อความมั่นใจว่าระบบจะทำงานได้จริงเมื่อเกิดเหตุ
ประตูม้วนกันไฟราคาแพงกว่าประตูทั่วไปแค่ไหน?
ราคาสูงกว่าประมาณ 2-3 เท่าครับ เนื่องจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น ใบประตูที่หนาและหนักกว่า มอเตอร์ชนิดพิเศษที่รองรับระบบกันไฟ และต้นทุนการทดสอบมาตรฐาน แต่ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าและจำเป็นตามกฎหมายเพื่อความปลอดภัยครับ
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
-
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) – มาตรฐานระบบป้องกันอัคคีภัย EIT Standard 3002 https://eit.or.th/
-
สมาคมผู้ตรวจสอบอาคาร (BSA) – กฎหมายตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ความปลอดภัย https://www.bsa.or.th/
-
National Fire Protection Association (NFPA) – มาตรฐานสากล NFPA 80 สำหรับประตูกันไฟ (Fire Doors and Other Opening Protectives)
